Araweelo News Network.

Hargeysa(ANN)-Xukuumadda Jamhuuriyadda Somaliland, ayaa ku dhawaaqday xaalad hor leh oo qaylo dhaan ah, taas oo u baahn in dad gaadhaya ku dhowaad Hal Milyan oo qof ay lagama maarmaan tahay in la gaadhsiiyo waxay cunnaan, Baad iyo Biyo.

Madaxeyne ku xigeenka Somaliland Cabdiraxmaan Cabdullaahi Ismaaciil Saylici oo ah guddoomiyaha guddida Madaxweyne dhowaan ku dhawaaqay, ayaa sharaxaad ka bixiyay xaaladda ba’an ee Abaarta ka jira deegaamo Somalialnd ah oo u baahan cunto, Biyo iyo baad, kaddib Abaar saamayn ku yeelatay nollosha dadka xoollaha iyo deegaankaba.

Cabdiraxmaan Saylici oo maanta warbaahinta la hadlay ayaa si rasmi ah ugu dhawaaqday inay dalka ka jirto xaalad abaareed oo baahsani, taas oo saamaysay dad tiradoodu gaadhayso 810,000 (Siddeed boqol iyo toban kun) oo qof.

Guddida uu hoggaaminayo Saylici, ayaa sheegay in ay dalka ka jirto xaalad abaareed oo saamaysay gobollada iyo degmooyinka dalka.

War-saxaafadeed ay soo saareen waxay ku faahfaahiyeen baaxadda abaarta iyo tallaabooyinka guddi ahaan u qorshaysan iyo baaqyada ay dirayaan, waxana uu warsaxaafadeedkaasi u dhignaa sidan:

 “K ddib markii roobabkii Gu’gu uu teel teel ku ahaa qayb ka mida dalka, roobabkii Deyrtana aan la helin waxa marag ma doon ah in dalka ay ka jirto xaalad abaareed.

Haddaba, Iyada oo lagu salaynayo warbixinta hordhaca ah ee NADFOR ee la xidhiidha xaaladda abaarta ayaa waxaa fadhigii 83aad ee Golaha Wasiirrada Jamhuuriyadda Somaliland uu madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland mudane Muuse Biixi Cabdi magacaabay  Guddida  Gurmadka Abaarta oo ka-hawl gashay qiimaynta xaaladda iyo dejinta qorshaha lagaga jawabayo.

Guddida qaran ee abaarta ayaa waxay ay bilaabeen howlaha gurmadka abaarta iyaga oo qaaday tallaabooyin kala duwan kuwaasi oo kala ah:

·      Howl-galinta guddida farsamo oo ka kooban wasaaraddaha xubnaha ka ah guddida abaarta iyo hay’adda NADFOR oo daraasad ku sameeyey xaaladda abaarta ee dalka ka jirta guud ahaan, kana soo diyaariyay war-bixin dhammaystiran oo la xidhiidha xaaladda abaarta ee dalka.

·      Dayactirka iyo kicinta ceelasha dhaadheer ee biyaha kuwaasi oo ay tiradoodu dhamayd 41 ceel, kuwaasi oo ku yaalay goobaha biyo yaraantu ay ka jirto gaar ahaan gobolada Bari.

·      Waxa biyo-dhaamis ay ka bilaabeen booyadaha dawladdu   gobolada Togdheer, Sanaag, Sool iyo Maroodijeex

·      Waxa hay’adda NADFOR diyaarisay kayd-raashin ah oo loogu talo galay dadka abaartu saamaysay.

Aniga oo tix-raacaya warbixinta xaaladda abaarta, waxa aan ku dhawaaqayaa in ay dalka ka jirto xaalad abaareed oo saamaysay dhammaan gobalada dalka sida:  Sool, Sanag, Togdheer, Sahil, howka Marodijex, iyo xeebta Gobolka Awdal.  Qiimeynta lagu  sameeyay waxyeeladda abaartu waxay si toos ah u saamaysay dad gaadhaya 810,000 oo qof oo u baahan kaalmo deg-deg ah sida biyo, cunno iyo caafimaadba,  Waxana sidoo kale la filanayaa in ay saamayn doonto dad ku dhow 1,200,450 qof, afarta bilood ee soo socda.

Haddaba si wax looga qabto xaaladdan, wax ay xukuumaddu qoondaysay kharash dhan $ 3,000,000 Milyan (Saddex Milyan oo Doolar) oo lagu talogay Raashin, biyo-dhaamis iyo kicinta ceelasha xumaaday.

Waxa aan farayaa guddiyada gurmadka abaarta ee heer gobol in ay udiyaar garoobaan wax ka qabadka xaaladda abaareed ee jirta, kaalintooda ay ka qaataan.

Waxa kale oo aan ugu baaqayaa ganacsatadda reer Somaliland, qurbajooga reer Somaliland, hay’addaha caalamiga ah (UN, INGO’s iyo LNGO’s), Dowladaha caalamka iyo saaxiibada Somaliland in ay door ka qaataan gar-gaarka iyo samato-bixinta dadka ay abaartu saamaysay, inta aanay xaaladdu ka sii darin.

Dadka reer Somaliland waxa aan ugu baaqayaa in ay gacmaha is-qabsadaan, is-caawiyaan, dantoodana ka shaqeeyaan, Ilaahayna baryaan in inaga soo furto abaarta, inana garab mariyo xanuunadda iyo musiibooyinka.

Haddaba, laga bilaabo maanta waxaan ku wargalinayaa in cid walba oo doonaysa inay wax ka qabato abaarta dalka ay waajib tahay inay soo marto guddida gurmadka abaarta.

Ugu danbayn waxa aan Ilaahay ka baryayaa in uu abaarta inaga so jebiyo, raxmaadkiisa inoo shubo.

ALLAH MAHAD LEH

Published Araweelo News Network.

Please share with your friends the news and information provided by the networks Araweelo News Network.

Follow us Twitter@Araweelonews

Facebook@AraweeloNews

instagram@araweelonews

By Arraale M Jama Freelance Journalist and Human Rights activist.

Araweelo News Network.

info@araweelonews.com